verkiezingsprogramma - gebruik van de ruimte

Structuurvisie ruimtelijke ordening

Brabant is al lang niet meer de provincie van de rustige kleine dorpjes, de bescheiden steden, de gemengde landbouwbedrijven en de eindeloze heide en bossen. In Brabant is een hard gevecht om de ruimte gaande. Een gevecht om meer ruimte voor bedrijven, voor woningbouw, voor recreatie en voor infrastructuur. Het provinciale streekplan geeft sturing aan dit proces. En de uitwerking in regioplannen biedt de (sub)regio’s duidelijkheid over wat de ontwikkelmogelijkheden zijn. D66 ziet twee bedreigingen. In de eerste plaats geeft de nieuwe wet op de ruimtelijke ordening minder sturing door het Rijk. Het Rijk laat de kwaliteit van de ruimte over aan de gemeenten. D66 vindt echter dat de provincie een belangrijke taak heeft om de ruimte in Noord-Brabant goed te ordenen, zowel nu als in de toekomst. Niet als superregelgever, maar vooral als belangenafweger. Daarbij spelen thema’s op het gebied van de bescherming van kwetsbare waarden (zoals natuurgebieden, stiltegebieden, de laatste open ruimten). Ook is er de rol van ontwikkelaar van zaken die de gemeenten niet automatisch oppakken. D66 wil dat de provincie een ‘Omgevingsplan’ maakt, waar alle ruimtelijke en milieubelangen afgewogen zijn. Van belang zijn daarbij de ontwikkeling en invulling van toekomstvaste regionale plannen, die passen in het toekomstperspectief van de (sub)regio. In deze plannen moet plaats zijn voor de functies wonen, werken en recreëren.

Toekomstvaste plannen

In Noord-Brabant concurreren rood, grijs, groen en blauw sterk met elkaar. Dan hebben we het over woonlocaties, het agrarisch en recreatief gebied en het watergebied. Noord-Brabant kent geen duurzaam toekomstperspectief, waarbinnen de verdeling van ruimte, prioriteiten en ontwikkeling worden aangegeven. Lokale overheden gaan hun eigen gang en laten zich veelal leiden door een korte termijn strategie. Daarbij stellen zij zich tevreden met betrekking tot hun huidige behoeften. Dat is weinig toekomstvast. Veel gemeentes hebben hun eigen bedrijfslocaties en zijn op de eigen gemeente gefocussed en daardoor niet in staat tot gemeenschappelijke oplossingen te komen. De wegenstructuur rond Eindhoven is hiervan het meest schrijnende voorbeeld.

Concentratie glastuinbouw in West-Brabant

D66 is nooit voorstander geweest van het stimuleren van de overloop van glastuinbouwbedrijven van het Westland naar Noord-Brabant. Andere partijen hebben toegestaan dat de provincie zich heeft verplicht om ruimte te bieden t.b.v. 250 hectare glas voor het Westlandse bedrijfsleven. D66 vindt dat deze ruimte op een grootschalige locatie goed ingepast moet worden in het landschap, vrij van lichthinder. De locatie Dinteloord is slechts acceptabel als een vernieuwende en duurzame opzet wordt gehanteerd die niet ten koste gaat van de leefbaarheid in het gebied. Er zal dus meerwaarde moeten worden gecreëerd! De glastuinbouw is in heel Noord-Brabant aan schaalvergroting onderhevig. In de tuinbouwsector is schaalvergroting om economische redenen onontkoombaar met onstuitbare uitbreiding als gevolg. D66 is tegen de uitbreiding van verspreide glastuinbouwbedrijven met meer dan drie hectare. Kassen in de nabijheid van natuurgebieden moeten worden verplaatst, zonodig met provinciale gelden. D66 stoort zich aan sommige vormen van teeltondersteunende voorzieningen, zoals plastic koepels. Er is nu nog sprake van teveel gespreid particulier initiatief. Dit heeft tot gevolg dat overal in Noord-Brabant de glastuinbouwcomplexen verder groeien en teveel het landschap ontsieren. Het is verder nog de vraag of Brabant op lange termijn met haar grondprijzen kan concurreren met regio’s uit Midden- en Oost-Europa of zelfs Noord-Nederland.

D66 vindt dat er een duurzaam strategisch plan voor het glastuinbouwcomplex moet komen waarin goede afspraken worden gemaakt die gehandhaafd moeten worden.

Geen verdere uitbreiding intensieve veehouderij

Noord-Brabant kent veel intensieve veehouderijbedrijven. De laatste jaren is hard gewerkt aan de revitalisering van landelijk gebied, de ontwikkeling van duurzame landbouw en ruimtelijke
ontwikkelingen. Opvallend is dat als gevolg van de economische opleving, bedrijven meer dan toegestaan uitbreiden. Ondernemers willen groeien om via schaalvergroting het rendement te vergroten. Doordat de handhaving van gemaakte afspraken over schaalgrootte niet snel genoeg verloopt is het lastig om richting te geven aan de nieuwe gewenste situatie. Eerder heeft Noord-Brabant de intensieve veehouderij onder controle willen krijgen en houden. De herstructurering heeft een stevige bijdrage hieraan geleverd. Nu lijkt het erop dat het economisch rendement van de varkenssector zo hoog is dat ongebreidelde uitbreiding weer plaatsvindt alsof Noord-Brabant daar ruimte genoeg voor heeft. Door de ongebreidelde uitbreiding van de varkensstallen komt de leefruimte voor de Brabanders onder druk te staan. Er zou gedacht kunnen worden aan ‘varkensflats’ op agrarische terreinen. Voor alle agrarische ontwikkelingen dienen heldere economische plannen te worden ontwikkeld zonder verborgen agenda’s, belangen en subsidies. Zeker ook voor de zeer lange termijn moet helder zijn hoe onze leef-, land-, en recreatiebalans eruit ziet. Dit betekent vooralsnog:

> stop op verdere uitbreiding intensieve veehouderij (schaalgrootte);
> quotum op aantallen varkens;
> handhaving van eerder gemaakte afspraken op dit terrein;
> beschouwing van vele vormen van intensieve veehouderij als een soort industrieel bedrijf en niet als een grondgebonden activiteit.
> reconstructie van het buitengebied verder doorvoeren.

D66 steunt de reconstructieplannen van de provincie. Zij moeten zorgen dat de kwaliteit van het buitengebied langzamerhand weer toeneemt. Intensieve veehouderij mag slechts op een beperkt aantal locaties een plek krijgen. Extra aandacht is nodig voor een goede inpassing van deze bedrijven in het landschap, bij voorkeur op agrarische bedrijventerreinen. Agrarische bedrijventerreinen zijn in Brabant nog niet gerealiseerd. D66 wil dit bevorderen vanuit de gedachte dat veel agrarische activiteiten (intensieve veeteelt, champignonteelt, etc.) feitelijk gelijk zijn aan industriële bedrijven en dus thuis horen op een specifiek terrein. Agrarische bedrijventerreinen moeten omzoomd worden door een groengordel en liggen dicht bij het hoofdwegennet. De luchtverontreiniging van deze bedrijven moet met de meest moderne middelen aangepakt worden.

Duurzame bedrijfsterreinen

Noord-Brabant onderscheidt zich van de andere provincies door een sterke economische groei. Los van de grote bedrijfsterreinen zijn veel gemeentes doende de eigen ondernemers meer ruimte te geven en de lokale bedrijfsterreinen uit te breiden. Zo zien we overal in
Noord-Brabant bedrijfsgebouwen verrijzen aan de randen van dorpen en langs autosnelwegen. Het onderzoek ‘Verrommeling van Noord-Brabant’ leert dat Brabanders vaak negatief oordelen over deze bedrijfslocaties, die weinig bijdragen aan het mooie en eigene van het Brabants landschap. Er ontstaan bedrijfsmuren langs wegen in plaats van een mooi landelijk uitzicht. Gemeentes lijken veel ruimte te geven aan deze vormen van ‘lintbebouwing’ in het landschap. In bedrijventerreinen van de toekomst worden bedrijven gestimuleerd om duurzaam te produceren (hergebruik van afvalstromen), is het vervoer multimodaal en worden licht en geluidhinder beperkt. Duurzame bedrijventerreinen zijn niet zichtbaar maar omzoomd met groen. Brabant moet af van zijn imago als stapelplaats van goedkope bedrijfshallen voor opslag en distributie.

Het bedrijventerrein Moerdijkse Hoek is slechts acceptabel als deze een duurzame bedrijfsontwikkeling daadwerkelijk stimuleert. De door Gedeputeerde Staten ingeschatte omvang is niet acceptabel voor D66; het moet gaan om relatief beperkte toevoegingen aan het bestaande terrein Moerdijk onder stringente voorwaarden.
Veel toekomstig kenniswerk kan en zal thuis gebeuren. Innovatieve ontwikkelingen maken telewerken aanzienlijk aantrekkelijker. Het verhoogt niet alleen de werkomstandigheden (grotere flexibiliteit, eigen tempo en ritme), het helpt ook het milieu te ontlasten. De
woningbouw zal versneld rekening moeten houden met thuiswerkruimten en dus voor de langere termijn moeten inschatten hoeveel thuis- en bedrijfsruimtes we nodig hebben. De woningbouw zal in de toekomst rekening dienen te houden met woningen die voldoen aan een moderne kennisomgeving.

Acties:

• ontwikkelen van een structuurvisie ruimtelijke ordening;
• starten van een brede discussie in Noord-Brabant over het toekomstperspectief (inclusief consequenties voor streekplan en reconstructieplannen) en nader uitwerken naar de diverse regio’s;
• ontwikkelen van een visiedocument voor duurzame bedrijfsterreinen;
• versterken van de samenwerking op duurzame bedrijventerreinen, waardoor bedrijven bijvoorbeeld gebruik maken van elkaars reststromen